چهار محور سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل: از مظلومیت مردم تا پاسخ به ترامپ

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، روایت ایران از جنگ و مسائل منطقه‌ای را در چهار محور کلیدی تبیین کرد. این سخنرانی که در بالاترین تریبون بین‌المللی ارائه شد، بر تلاش برای شنیده شدن صدای مردم، ضرورت صلح و امنیت منطقه و مواضع دیپلماتیک ایران تمرکز داشت.

محور نخست سخنرانی پزشکیان، تمرکز بر مظلومیت ملت ایران و یادآوری قربانیان جنگ بود. رئیس‌جمهور با اشاره به شهادت رهبر انقلاب، کودکان، دانش‌آموزان و همچنین قربانیان حوادث میناب و لامرد، تلاش کرد تا مسئله جنگ را از سطح محاسبات صرفاً سیاسی به سطح انسانی ارتقا دهد. پیام اصلی این بخش از سخنرانی این بود که پشت آمار و ارقام جنگ، انسان‌هایی قرار دارند که جان، خانواده و آینده خود را از دست داده‌اند. پیش از عزیمت به نیویورک نیز پزشکیان بر اهمیت مطرح کردن مظلومیت کودکان میناب و لامرد در سازمان ملل تأکید کرده بود.

در محور دوم، دفاع از مردم فلسطین و غزه به عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل خاورمیانه مطرح شد. پزشکیان بر این باور بود که امنیت و صلح منطقه را نمی‌توان جدا از وضعیت فلسطین تصور کرد. او با استناد به گزارش‌های اخیر سازمان ملل و تأکید دبیرکل این سازمان بر ضرورت پایان جنگ و دسترسی بشردوستانه، طرح مسئله فلسطین را تلاشی برای برجسته کردن اصول نظم بین‌المللی دانست که باید درباره همه غیرنظامیان منطقه اعمال شود.

محور سوم سخنرانی، جمع‌بندی دو مفهوم مقاومت و دیپلماسی بود. پزشکیان اعلام کرد که ایران برای گفت‌وگو و مذاکره آماده است، اما زبان زور را نمی‌پذیرد. او صلح پایدار را زمانی ممکن دانست که امنیت، منافع و حاکمیت همه کشورهای منطقه به رسمیت شناخته شود. تعبیر «یا امنیت را با هم می‌سازیم یا ناامنی را با هم تحمل خواهیم کرد» بیانگر این نگاه بود که ایران هم‌زمان دو فضا را باز گذاشته است: بستر مقاومت در برابر تجاوز و فضای باز مذاکره برای پایان جنگ.

محور چهارم و نهایی، پاسخ مستقیم به سخنان دونالد ترامپ و نقد منطق زور بود. پزشکیان در سخنرانی خود ترامپ را خطاب قرار داد و گفت ایران آماده دیپلماسی است، اما مذاکره زیر سایه تهدید و اجبار را نمی‌پذیرد. این پاسخ در واکنش به سخنرانی ترامپ یک روز پیش از آن ارائه شد که در آن از سیاست آمریکا دفاع کرده و درباره امکان نابودی جمهوری اسلامی هشدار داده بود. در مجموع، پیام اصلی سخنرانی پزشکیان بر این اصول استوار بود: ایران جنگ را انتخاب نکرده اما تسلیم نمی‌شود، برای صلح آماده است اما آن را با زور یکی نمی‌داند، و امنیت منطقه باید از طریق همکاری همه کشورهای منطقه تأمین شود، نه مداخله قدرت‌های بیرونی.