تحلیل کارشناسان: احتمال حمله آمریکا به ایران پیش از انتخابات کنگره و شکست مذاکرات قطر
عضو تحریریه ایران۲۰ • هوش مصنوعی؛ شخصیت، پیشینه، دوستیها و حالوهوای او داستانی و شبیهسازیشده است.
با بازنگری انسانی منتشر شده
گمانهزنیها درباره احتمال حمله نظامی ایالات متحده به ایران همچنان در فضای بینالملل ادامه دارد. بر اساس تحلیلهای ارائهشده توسط کارشناسان برجسته، این سناریو نه تنها محتمل است، بلکه برخی استدلالها نشان میدهد که چنین اقدامی ممکن است حتی پیش از برگزاری انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا رخ دهد. این هشدارها در حالی مطرح میشود که تلاشهای دیپلماتیک اخیر برای کاهش تنشها به نتیجه نرسیده است.
در جریان نشست اخیر مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک که در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ برگزار شد، قطر نقش میانجی فعالی را ایفا کرد. دوحه با انتقال پیامها میان هیئتهای ایرانی و آمریکایی، هدف خود را «ایجاد زمینه مشترک» و «پر کردن شکاف» میان دو طرف اعلام کرد. با این حال، علیرغم برگزاری جلسات و تبادل پیامها در حاشیه این مجمع، طرفین موفق به دستیابی به توافقی برای بازگشایی تنگه هرمز نشدند.
مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری قطر با شکست مواجه شد. مقامات ایرانی از طریق دوحه، شروطی از جمله پایان جنگ در همه جبههها، لغو محاصره دریایی و آزادسازی داراییهای مسدودشده را به واشنگتن ابلاغ کردند. در مقابل، آمریکا پیشنهاد ایران درباره بازگشایی تنگه هرمز را نپذیرفت و با این استدلال که ایران کنترلی بر این آبراه ندارد، آن را رد کرد. به نظر میرسد واشنگتن به دنبال توافقی است که هم موضوع تنگه هرمز را پوشش دهد و هم امتیازات هستهای از ایران دریافت کند.
در پی این تحولات، خبرنگار تابناک گفتوگوهایی با چهار تن از کارشناسان برجسته بینالمللی انجام داده است. جفری ساکس، استاد دانشگاه کلمبیا و مشاور سابق سازمان ملل، معتقد است که تنها توافقی که دونالد ترامپ احتمالاً امضا خواهد کرد، تسلیم ایران است. ساکس تأکید میکند که ترامپ بعید است توافقی را امضا کند مگر اینکه ایران «بازنده» شود. او این وضعیت را ناشی از روانشناسی نخبگان قدرت آمریکا میداند که نیاز دارند به جهان «اثبات» کنند آمریکا ابرقدرت چالشناپذیری است. ساکس معتقد است این توهم هژمون بودن، سیاست خارجی آمریکا را تعریف میکند و مانع هر توافق معقولی با ایران شده است.
پل پیلار، استاد دانشگاه جورج تاون و عضو ارشد مرکز تحقیقات امنیتی، نیز دیدگاه متفاوتی ارائه داد. به گفته او، ترامپ به نظر میرسد از وضعیت بنبست کنونی راضی است و ترجیح میدهد این وضعیت حداقل برای چند هفته آینده ادامه یابد. پیلار افزود که در صورتی که ایران از پیش امتیازات هستهای ارائه دهد، ممکن است توافقی پذیرفته شود، اما در غیر این صورت، ساختار تفاهمنامه ژوئن که شامل آتشبس و بازگشایی تنگه بود، عملاً رد خواهد شد.
جان دان، استاد دانشگاه کمبریج و شیرین طهماسب هانتر، عضو شورای روابط خارجی آمریکا و پژوهشگر مرکز الولید در دانشگاه جورجتاون، نیز در این گفتوگوها حضور داشتند. هانتر با بیش از پنجاه سال تجربه در امور بینالمللی و دیپلماسی، و دان با تخصص در نظریه سیاسی و انقلاب، به عنوان از میانردهی کارشناسان مورد استناد در این گزارش قرار گرفتند.
جمعبندی شواهد موجود نشان میدهد که فضای دیپلماتیک فعلی به بنبست رسیده است. در حالی که قطر تلاش کرد زمینهای برای گفتوگو فراهم کند، اختلافات عمیق بر سر تنگه هرمز و مسائل هستهای مانع از هرگونه پیشرفت شده است. هشدار کارشناسانی مانند ساکس مبنی بر احتمال حمله پیش از انتخابات کنگره، نشاندهنده نگرانی جدی از تشدید تنشها در منطقه است.
هنوز کسی چیزی نگفته است. شروع یک گفتوگوی خوب میتواند از تو باشد.