دستور پزشکیان برای رفع فوری موانع گمرکی و تجاری واردات کالاهای اساسی

مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در نشستی تخصصی با محوریت بررسی آخرین وضعیت تأمین، واردات و تنظیم بازار کالاهای اساسی بخش کشاورزی، بر لزوم تضمین امنیت غذایی و تاب‌آوری زنجیره تأمین کشور تأکید کرد. این جلسه با حضور وزرای امور خارجه، امور اقتصادی و دارایی، جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت و راه و شهرسازی برگزار شد و در آن دستگاه‌های مسئول گزارشی از آخرین اقدامات و چالش‌های موجود در حوزه زنجیره تأمین، ذخایر استراتژیک، فرآیندهای گمرکی، حمل‌ونقل و پشتیبانی لجستیکی ارائه کردند.

یکی از محورهای اصلی این نشست، بررسی موانع ایجادشده در مسیر واردات کالاهای اساسی بود. در این چارچوب، موضوعاتی همچون اعمال تعرفه‌های صادراتی توسط برخی کشورهای همسایه، محدودیت‌ها و سختگیری‌ها در تردد کامیون‌های حامل کالا، تشریفات پیچیده و محدودیت‌های گمرکی در برخی مبادی مرزی، و همچنین موانع موجود در مسیر حمل‌ونقل دریایی مورد بررسی قرار گرفت و راهکارهای اجرایی برای رفع آن‌ها بحث و تبادل نظر شد.

رئیس‌جمهور در واکنش به این چالش‌ها، بر دیپلماسی اقتصادی فعال و پیگیری فوری مسائل از طریق ظرفیت‌های ملی و استانی تأکید کرد. او دستور داد وزارت امور خارجه با همکاری استانداران استان‌های مرزی، با بهره‌گیری حداکثری از ظرفیت‌های دیپلماتیک و اختیارات تفویض‌شده، رایزنی با کشورهای همسایه و پیگیری رفع موانع ایجادشده در مسیر تجارت و تأمین کالاهای اساسی را با فوریت در دستور کار قرار دهد.

در ادامه این جلسه، گزارش‌هایی درباره بروز برخی مشکلات در فرآیندهای گمرکی ناشی از ترانزیت کالاهای غیرقانونی ارائه شد. پزشکیان با تأکید بر ضرورت صیانت از اعتبار تجارت رسمی کشور و روابط تجاری جمهوری اسلامی ایران با کشورهای همسایه، دستور تقویت و توسعه سامانه‌های کنترل و بازرسی، از جمله سامانه‌های ایکس‌ری در مبادی گمرکی را صادر کرد و خواستار برخورد قانونی، قاطع و بدون اغماض با متخلفان شد. وی تصریح کرد که تخلف و رفتار غیرقانونی معدودی از افراد نباید موجب ایجاد اختلال در روابط تجاری، مناسبات اقتصادی و فرآیندهای قانونی مبادلات مرزی شود.

پزشکیان افزود که دستگاه‌های مسئول باید ضمن تسهیل تجارت مشروع، نظام کنترل و نظارت مؤثر بر زنجیره جابه‌جایی کالا را تقویت کنند. استفاده از سامانه‌های ایکس‌ری و تجهیزات کنترل بار نیز از ابزارهای قانونی مبارزه با قاچاق و کنترل محموله‌ها در مبادی گمرکی است.

در بخش دیگری از این نشست، وزارت صنعت، معدن و تجارت گزارشی از نحوه تعامل با اتاق‌های بازرگانی و ظرفیت بخش خصوصی برای تسهیل تجارت، رفع موانع مبادلات و تسریع فرآیند تأمین کالاهای اساسی ارائه کرد. رئیس‌جمهور با اشاره به شرایط ویژه کشور، تأکید کرد که برای هر یک از اقلام کالاهای اساسی، مسئول مشخصی برای تأمین، نحوه واردات، انتخاب مسیر تأمین و پیش‌بینی منابع مورد نیاز تعیین شود تا فرآیند تأمین کالاها از حالت پراکنده خارج شده و مسئولیت‌ها به‌صورت شفاف و قابل پیگیری تعریف شود.

پزشکیان همچنین تأکید کرد که در شرایط فعلی نباید نظام تأمین کالاهای اساسی کشور به مسیرهای متعارف و روش‌های گذشته محدود شود. وی با اشاره به شرایط ناشی از فشارهای خارجی و تحریم‌ها اظهار داشت که برای تأمین کالاهای اساسی باید همواره مسیرهای جایگزین و سناریوهای پشتیبان وجود داشته باشد و بروز اختلال در یک مسیر نباید به توقف فرآیند تأمین منجر شود.

در بخش دیگری از جلسه، رئیس‌جمهور بر تقویت و استفاده حداکثری از ظرفیت شبکه ریلی کشور در فرآیند واردات و انتقال کالاهای اساسی تأکید کرد. وی همچنین با تأکید بر ضرورت تضمین امنیت غذایی و استمرار جریان تأمین کالاهای اساسی، خواستار فعال‌سازی ظرفیت شرکت‌های دولتی و رفع موانع قانونی در این زمینه شد.

پزشکیان تأکید کرد که در شرایطی که ممکن است به دلیل شرایط خاص کشور، تحریم‌ها یا ریسک‌های ناشی از محدودیت‌های خارجی، فعالیت شرکت‌های خصوصی در حوزه واردات برخی کالاهای اساسی با دشواری مواجه شود، تأمین امنیت غذایی مردم نباید به ریسک‌پذیری بخش خصوصی وابسته و متوقف شود. رئیس‌جمهور در عین حال تصریح کرد که مسیر ثبت سفارش برای بخش خصوصی بسته نخواهد شد و هر زمان فعالان بخش خصوصی آمادگی ورود و تأمین کالا را داشته باشند، از ظرفیت آنان استفاده خواهد شد.

وی در ادامه با اشاره به گزارش‌های ارائه‌شده درباره افزایش چندبرابری و بدون ضابطه هزینه حمل‌ونقل کالا در داخل کشور، این وضعیت را غیرقابل قبول دانست و بر ضرورت صیانت از ثبات هزینه‌های لجستیکی و جلوگیری از ایجاد فشار مضاعف بر زنجیره تأمین تأکید کرد. رئیس‌جمهور به وزیر راه و شهرسازی دستور داد موضوع افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل کالا را به‌صورت فوری بررسی کرده و ضمن شناسایی عوامل مؤثر بر افزایش هزینه‌ها، اقدامات لازم برای رفع موانع، کنترل عوامل غیرمنطقی افزایش هزینه و استمرار جریان روان حمل کالاهای اساسی را در دستور کار قرار دهد.