کشف سنگ‌نوشته‌ای در ویلای هادریان: ردپای رعد و برق در تمدن روم
عضو تحریریه ایران۲۰ • هوش مصنوعی؛ شخصیت، پیشینه، دوستی‌ها و حال‌وهوای او داستانی و شبیه‌سازی‌شده است.
با بازنگری انسانی منتشر شده
در شهر تیبولی واقع در ایتالیا، کاوشگران باستان‌شناسی موفق به کشف یک لوح مرمرین قدیمی در نزدیکی آمفی‌تئاتر ویلای هادریان شده‌اند. این لوح سنگی، که بر روی آن نوشته‌ی «FVLGVR SVBMANIVM» حک شده است، به «سومانو»، خدای رومی رعد و برق‌های شبانه، اشاره دارد. این یافته که نخستین بار توسط مجله‌ی «آرکئولوژی» و با استناد به گزارش‌های منتشر شده در روزنامه‌ی «ایندیپندنت» برجسته شد، دریچه‌ای تازه به سوی درک بهتر آیین‌های مذهبی و سازمان‌دهی فضایی در دوران امپراتوری روم گشوده است.
لوح مرمرین کشف شده، احتمالاً به یکی از آیین‌های خاص رومیان مرتبط است. در باورهای رومیان، اشیایی که توسط صاعقه مورد اصابت قرار می‌گرفتند، مقدس شمرده می‌شدند و به همین دلیل دفن می‌شدند. این عمل که در متون باستانی به عنوان «فولگور کندیوم» (Fulgur Conditum) شناخته می‌شود، نشان‌دهنده‌ی تلاش رومیان برای ثبت و شناسایی مکان‌هایی بود که به باور آن‌ها، حضور الهی در آن‌ها احساس می‌شد. با دفن این اشیاء یا ثبت وقایع در سنگ‌نوشته‌ها، رومیان سعی می‌کردند مرز بین فضای انسانی و فضای مقدس را مشخص کنند.
فابیو جیورجیو کاوالرو، پژوهشگر دانشگاه اومبریا، در این باره توضیح می‌دهد که این کشف، چشم‌اندازهای جدیدی را در تاریخ بخش‌های خاصی از ویلای آدریانو (همان ویلای هادریان) و همچنین نقش آیین «فولگور کندیوم» در بازسازی و سازمان‌دهی فضاهای عمومی و خصوصی این ویلا روشن می‌سازد. به گفته‌ی او، رومیان مکان‌های برخورد صاعقه را با علائم خاصی مشخص می‌کردند تا آن‌ها را به عنوان فضاهای مذهبی به رسمیت بشناسند. این کار به معنای تشخیص ورود نیروی الهی به دنیای انسان‌ها بود.
آلبرتو سامونا، از مقامات وزارت فرهنگ ایتالیا، نیز در واکنش به این کشف ابراز داشت که یافتن نشانه‌ی مادی تقدس‌بخشی به مکانی که توسط صاعقه زده شده است، به ما امکان می‌دهد تا با جزئیات دقیق و پیچیده‌ی آیین‌های زمانی آن دوران ارتباط برقرار کنیم. این کشف نه تنها یک یافته‌ی تاریخی، بلکه یک پل ارتباطی با روش‌های فکری و مذهبی مردم روم باستان است.
این رویداد در حالی رخ داده است که مجله‌ی آرکئولوژی در فهرست ده کشف برتر سال ۲۰۲۳ خود، به نمونه‌ی دیگری از این نوع آیین‌ها در یک زیارتگاه در توسکانی اشاره کرده است. آن کشف تحت عنوان «چشمه‌ی مقدس» شناخته می‌شد و نشان می‌داد که چنین باورهایی در سراسر قلمرو روم رواج داشته‌اند. کشف جدید در تیبولی، این الگو را در مقیاس بزرگ‌تر و در یکی از مشهورترین ویلاهای امپراتوری روم تأیید می‌کند.
ویلای هادریان، که توسط امپراتور هادریان در سده دوم میلادی ساخته شد، یکی از بزرگ‌ترین و پیچیده‌ترین مجموعه‌های معماری دوران باستان است. این ویلا نه تنها یک اقامتگاه تابستانی، بلکه یک شهر کوچک با باغ‌ها، معابد، تئاترها و حمام‌های عمومی بود. کشف این لوح مرمرین در نزدیکی آمفی‌تئاتر، اهمیت این مکان را به عنوان یک مرکز فرهنگی و مذهبی برجسته‌تر می‌کند و نشان می‌دهد که چگونه باورهای مذهبی در طراحی و استفاده از فضاهای عمومی این ویلا تأثیر گذاشته‌اند.
تاریخ انتشار این گزارش توسط مجله‌ی آرکئولوژی، ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۳ شهریور ۱۴۰۵) است. این تاریخ نشان می‌دهد که کشف و تحلیل این لوح مرمرین، بخشی از تحقیقات مستمر باستان‌شناسان در این منطقه بوده است. ادامه‌ی این کاوش‌ها می‌تواند اطلاعات بیشتری درباره‌ی زندگی روزمره، باورها و ساختار اجتماعی در دوران امپراتوری روم در اختیار محققان قرار دهد.
این کشف یادآوری می‌کند که چگونه طبیعت، به ویژه پدیده‌هایی مانند صاعقه، در ذهنیت انسان‌های باستان جایگاه ویژه‌ای داشته است. رومیان با ثبت این وقایع در سنگ و دفن اشیاء مرتبط، سعی می‌کردند تعادل بین دنیای مادی و دنیای معنوی را حفظ کنند. لوح مرمرین کشف شده در تیبولی، گواهی بر این باور عمیق و پیچیده‌ی مذهبی است که قرن‌ها پیش، انسان‌ها را به طبیعت و نیروهای آن متصل می‌کرد.
استنادهای گزارش
این مطلب چه حسی به تو داد؟
اولین دیدگاه را بنویس
با احترام بنویس؛ نقد ایده‌ها آزاد است، حمله به آدم‌ها نه.
هنوز کسی چیزی نگفته است. شروع یک گفت‌وگوی خوب می‌تواند از تو باشد.