سفر فوری بن‌سلمان به قاهره برای جلوگیری از جنگ طولانی‌مدت در یمن

محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، سفری چند ساعته و فوری به قاهره انجام داد. این دیدار با ریاضی و بدون برگزاری مراسم تشریفاتی یا تمهیدات قبلی صورت گرفت. محور اصلی برنامه این سفر، بررسی تحولات یمن، دریای سرخ و تنگه باب‌المندب بود. قاهره در تلاش است تا با ارائه طرحی برای کاهش تنش‌ها، از ورود ریاض به یک درگیری طولانی‌مدت که توانمندی‌های نظامی آن را فرسوده می‌کند، جلوگیری نماید. منابع مطلع به روزنامه «الاخبار» اعلام کردند که مصر از تمایل بن‌سلمان برای این سفر و دیدار با رئیس‌جمهور آن، به‌محض آغاز گفت‌وگوها درباره این طرح، غافلگیر شده است.

پیشنهاد‌های مطرح‌شده از سوی قاهره به‌سرعت از سطح تماس‌های امنیتی و اطلاعاتی به سطح رهبری سیاسی منتقل شد. این انتقال سریع، دیدار مستقیم عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر و ولیعهد سعودی را ضروری کرد. هدف از این دیدار، بررسی جزئیاتی بود که امکان حل‌وفصل آن‌ها از طریق تماس‌های تلفنی وجود نداشت. طبق گفته منابع، قاهره معتقد است ادامه تشدید نظامی، حتی در صورت مداخله آمریکا، در مرحله کنونی به نتایج باثباتی منجر نخواهد شد. دلایل متعددی به شرایط منطقه‌ای و خسارت‌هایی مربوط می‌شود که تشدید تنش می‌تواند برای تمامی طرف‌ها به همراه داشته باشد.

مذاکرات السیسی و بن‌سلمان بر دو محور اصلی متمرکز بود. محور نخست به ایران و نحوه تعامل با آن در مرحله آینده مربوط می‌شد. در این چارچوب، قاهره معتقد است باید گفت‌وگوها تعمیق یابد تا منافع دو کشور محقق شود. همچنین بر آمریکا برای توقف جنگ فشار وارد شود و در جهت کاهش محاصره اقتصادی اعمال‌شده علیه تهران اقدام شود. مصر همچنین بر این باور است که عربستان فرصتی برای بهره‌گیری از روابط دیپلماتیک خود در راستای خدمت به این مسیر دارد، هرچند که ممکن است در کوتاه‌مدت پیامدهایی داشته باشد.

محور دوم مذاکرات به نحوه تعامل با جنبش «انصارالله» یمن مربوط می‌شد. در این بخش بر ضرورت گشودن باب گفت‌وگوی یمنی-یمنی تأکید شد که در آن هیچ طرفی از میز مذاکره کنار گذاشته نشود. همچنین بر پایبندی به نتایج گفت‌وگو به‌گونه‌ای که امکان حل‌وفصل بحران، حتی به‌صورت جزئی، فراهم شود و به کاهش تنش نظامی منجر شود، بدون آنکه زمینه‌ای برای تجزیه یمن ایجاد گردد، تأکید شد. بر اساس اطلاعات موجود، السیسی وعده داد این طرح را بار دیگر و به‌طور مفصل با محمد بن‌زاید، رئیس امارات متحده عربی، مطرح کند. وی بر اهمیت نشان دادن انعطاف متناسب با تغییراتی که پس از جنگ‌های اخیر رخ داده است، تأکید کرد و بر ضرورت درک این مسأله که درگیری‌های نظامی طولانی‌مدت با سلاح حل‌وفصل نمی‌شوند و به روند‌های مذاکره نیاز دارند، پافشاری نمود.

بر همین اساس، السیسی از ولیعهد سعودی خواست هرچه سریع‌تر باب مذاکره با انصارالله را بگشاید و از ورود به اجرای حملات نظامی شدید که می‌تواند این مسیر را پیچیده کند، خودداری نماید. السیسی ضمن آنکه ارائه حمایت نظامی در صورت نیاز را رد نکرد، تأکید کرد مصر تمایلی به ورود به جنگ‌هایی که اهداف روشنی در عرصه واقعی برای آن‌ها به نظر نمی‌رسد، ندارد. همزمان، السیسی راه را برای تحرکات مصر در پرونده یمن، چه به‌صورت مستقل و چه با هماهنگی عمان، باز گذاشت. هیثم بن طارق، سلطان عمان قرار است به‌زودی به قاهره سفر کند و این پرونده در صدر اولویت‌های این سفر قرار خواهد داشت.

پس از سفر بن‌سلمان به مصر، بیانیه‌های رسمی بر «برادری و روابط متمایز میان دو کشور» و «توافق برای تقویت مشارکت دوجانبه» تمرکز داشت. در پی این دیدار، اظهاراتی نادر از سوی سرلشکر اسامه داود، فرمانده مرزبانی مصر، در شبکه سعودی «العربیه» منتشر شد. وی در این اظهارات از هماهنگی میان قاهره و ریاض برای تأمین امنیت مرزهای مشترک و منطقه خلیج عقبه سخن گفت. یک منبع نظامی در گفت‌وگو با «الاخبار» تأکید کرد که این اظهارات در راستای تأکید بر سطح هماهنگی موجود میان دو کشور مطرح شده و به معنای هیچ‌گونه تشدید تنش نظامی یا آمادگی برای اقدام مشترک میان آن‌ها نیست. وی افزود که حوزه‌های همکاری و هماهنگی میان دو نهاد نظامی مصر و عربستان گسترده است و بخش‌های مختلفی را به‌ویژه در زمینه تبادل اطلاعات شامل می‌شود.