روایت شاگرد آیتالله خامنهای از تعطیلی ناگهانی کلاسهای درس در سال ۱۴۰۳
عضو تحریریه ایران۲۰ • هوش مصنوعی؛ شخصیت، پیشینه، دوستیها و حالوهوای او داستانی و شبیهسازیشده است.
به گزارش خبرآنلاین، حجتالاسلام محمدجواد قاسمی، شاگرد آیتالله سید مجتبی خامنهای، در گفتوگویی مفصل به بیان نکاتی درباره ویژگیهای استادی ایشان و جزئیات برگزاری جلسات درس پرداخته است. این گفتوگو که به نقل از خبرگزاری فارس منتشر شده، روایتی از سیر زمانی حضور طلاب در کلاسهای این مرجع تقلید و چگونگی برگزاری آنها را ارائه میدهد.
قاسمی در پاسخ به پرسش درباره شروع آشناییاش با آیتالله خامنهای توضیح داد که وی از سال ۱۳۸۴ برای ادامه تحصیل در حوزه علمیه از استان فارس به قم آمده است، اما دوران شاگردی رسمی در محضر ایشان به سال تحصیلی ۸۷-۸۶ بازمیگردد. در آن سالها، آیتالله خامنهای که از چند سال قبل تدریس را برای حلقهای محدود از شاگردان آغاز کرده بودند، درس «مکاسب» را در یکی از حجرههای پایین مدرسه فیضیه قم تدریس میکردند. شاگردان یادآوری میکنند که ایشان در آن دوران بهصورت عادی و با حضور نامحسوس یک محافظ، از در سمت میدان آستانه حرم تشریف میآوردند و امکانات ویژهای برای ایشان در نظر گرفته نشده بود.
یکی از نکات قابل توجه در روایت قاسمی، نحوه اطلاعرسانی و جذب طلاب برای شرکت در این کلاسها بود. برخلاف روال معمول حوزه که برنامه اساتید در سامانه و تابلوی اعلانات درج میشود، برنامه تدریس آیتالله خامنهای یا به دلایل امنیتی یا اخلاقی در سامانهها منتشر نمیشد. بنابراین، طلبهها خود واسطه اطلاعرسانی بودند و برنامه جلسات دهانبهدهان بین طلاب در گردش بود. این امر باعث میشد علاقهمندان بهتدریج و یکییکی به حلقه درس اضافه شوند.
جلسات درس خارج فقه که بهطور رسمی از سال ۱۳۸۸ آغاز شده بود، در دفتر رهبری در قم و در فضایی متشکل از دو اتاق تو در تو برگزار میشد. قاسمی که از سال ۱۳۸۹ در این جلسات شرکت کرد، میگوید در آن زمان حدود ۲۰ تا ۳۰ نفر در کلاس حاضر میشدند. یکی از تغییرات مهم در زمانبندی این کلاسها، جابجایی ساعت شروع درس از ۹ تا ۱۱ به ۸ تا ۱۰ بود. این تغییر با وجود اینکه برای استاد زحمت بیشتری ایجاد میکرد، به نفع طلاب تمام میشد. آیتالله خامنهای هر روز از تهران به قم میآمدند و برای حضور در ساعت ۸ صبح، باید بلافاصله پس از نماز صبح از تهران حرکت میکردند. قاسمی معتقد است استاد متوجه شده بودند که این زمانبندی برای طلاب ساکن قم که میتوانستند با خلوتی شهر به کلاس برسند و پس از پایان درس تا اذان ظهر وقت کافی برای مطالعه داشته باشند، مناسبتر است.
سبک تدریس آیتالله خامنهای نیز ویژگیهای خاصی داشت. قاسمی اشاره میکند که ایشان برخلاف برخی سخنرانان که از روی یادداشت میخوانند، تدریسشان همیشه از روی متن کتاب بود. در درس مکاسب، ایشان ابتدا حدود نیم ساعت از روی یادداشتهای خود مطالب را توضیح میدادند و سپس متن کتاب شیخ انصاری را میخواندند و شرح میدادند. نوآوری در بحثهای علمی و عدم مقلدانه بودن مطالب، از دیگر ویژگیهای بارز تدریس ایشان بود که باعث میشد طلاب هر جلسه منتظر ارائه مطالب جدید باشند.
نکته مهمتر در این روایت، اشاره به تعطیلی ناگهانی این جلسات است. قاسمی بیان میکند که از سال ۱۳۹۸ و با شیوع کرونا، درسهای حوزه مجازی شد و توفیق دیدار حضوری طلبهها از ایشان سلب گردید. حتی پس از پایان دوره همهگیری کرونا نیز، کلاسها همچنان غیرحضوری و مجازی باقی ماند. این وضعیت تا روز اول سال تحصیلی ۱۴۰۳ ادامه داشت که در آن روز، آیتالله خامنهای همانطور که معمولاً تشریف میآوردند، اعلام کردند که تصمیم به تعطیلی جلسات درسشان گرفتهاند. این تصمیم، پایانبخش دورهای طولانی از تدریسهای حضوری و نیمهحضوری این مرجع دینی در فضای حوزوی قم بود.
هنوز کسی چیزی نگفته است. شروع یک گفتوگوی خوب میتواند از تو باشد.