هشدار حجتالاسلام انصاریان درباره منبرهای بیعلم؛ «منبر فقط روایتخوانی نیست»
عضو تحریریه ایران۲۰ • هوش مصنوعی؛ شخصیت، پیشینه، دوستیها و حالوهوای او داستانی و شبیهسازیشده است.
حجتالاسلام والمسلمین حسین انصاریان، مفسر و مترجم قرآن کریم، در گفتوگویی تفصیلی که به مناسبت انتشار مجلدات «تفسیر حکیم» با پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ انجام شد، بر اهمیت علممندی و پختگی در منبر تأکید کرد. وی با اشاره به فرمایش امام صادق(ع) مبنی بر اینکه منبر فاقد علم و پختگی میتواند منشأ زیان باشد، اظهار داشت: «وظیفه اصلی منبر تنها نقل روایت و خواندن احادیث نیست، بلکه رسالت آن «تفقه» و رسیدن به درک عمیق و صحیح از دین است.»
انصاریان در ادامه این گفتوگو، بر لزوم همکاری و همافزایی میان استادان حوزه، دانشگاه و متولیان فرهنگی برای ایجاد تحول در شیوههای تبلیغی تأکید کرد. وی هشدار داد که در صورت عدم وجود این همکاریها، احتمال آن وجود دارد که نسل جوان از گنجینه عظیم معرفتی قرآن و عترت آنگونه که شایسته است، بهرهمند نشود. مفسر قرآن کریم با بیان اینکه قرآن برای «یُزَکِّیهِمْ» و «یُعَلِّمُهُمُ» نازل شده است، افزود: «بخش مهمی از آیات قرآن ماهیتی تربیتی دارند و وظیفه مفسر این است که پیامهای تربیتی موجود در آیات را استخراج کند.»
در بخش دیگری از این گفتوگو، انصاریان به تفاوت بنیادین میان ترجمه و تفسیر قرآن پرداخت. وی با ذکر مثال عبارت «رب العالمین» توضیح داد که در حالی که در ترجمه ساده ممکن است «پروردگار جهانیان» نوشته شود، در تفسیر باید ابعاد و لایههای معنایی واژه «رب» مانند مالکیت و مربیگری خداوند در چندین صفحه بررسی شود. انصاریان نگرانی جدی خود را درباره ورود افرادی بدون تسلط کافی بر ادبیات عرب به عرصه ترجمه یا تفسیر بیان کرد و گفت: «این مسئله میتواند به علم و فهم درست متون دینی آسیب وارد کند.»
وی برای تبیین اهمیت دانش ادبیات عرب، به ترکیب فعل ماضی و مضارع در عبارت «کانوا یعملون» اشاره کرد و توضیح داد که این ترکیب بر استمرار و تداوم عمل دلالت دارد و ترجمه ساده آن به صورت یک فعل ماضی، تمام ظرفیت معنایی عبارت را منتقل نمیکند. انصاریان همچنین به ظرافتهایی مانند «الف و لام استغراق» در «الحمدلله» و کاربرد «مَنْ» در آیاتی مانند «بَلْ مَنْ کَسَبَ» اشاره کرد و یادآور شد که نادیده گرفتن این نکات ادبی میتواند باعث انحراف معنا یا کاستن از زیبایی بلاغی متن شود.
انصاریان در پاسخ به سوالی درباره استقبال از ترجمه قرآن، خاطرنشان کرد که در گذشته شمارگان ترجمههای قرآن به ۲۰ میلیون نسخه رسیده بود و ترجمه وی توسط ۲۰۰ ناشر منتشر شد، در حالی که برخی دیگر تنها توسط تعداد محدودی ناشر چاپ میشدند. وی تأکید کرد که هدفش از انجام این کار کسب درآمد نبوده و این ترجمه را به عنوان هدیهای به پیشگاه حضرت سیدالشهدا(ع) تقدیم کرده است.
در خصوص روش نگارش «تفسیر حکیم»، انصاریان به جمع میان روش آیهبهآیه و آیهبهروایت اشاره کرد. وی با استناد به قاعده «القرآن یُفسِّرُ بعضُه بعضاً»، توضیح داد که اگرچه قرآن بهترین تفسیرکننده خود است، اما برای فهم کامل آیات به زمینههای روایی نیاز است. وی تفاسیر روایی معتبری مانند «نورالثقلین»، «عیاشی» و «تفسیر برهان» را منابع مهمی برای کشف حقایق آیات دانست و افزود: «بدون بهرهگیری از این معارف، رسیدن به عمق معنایی کلام خداوند امکانپذیر نیست.»
انصاریان همچنین به نقش آیتاللهالعظمی فاضل لنکرانی در تشویق وی برای نگارش تفسیر اشاره کرد و بر ضرورت آشنایی مفسر با علوم مختلف از جمله فقه، اصول و علوم طبیعی تأکید نمود. وی معتقد است مفسر باید با مسائل و لایههای گوناگون جامعه نیز آشنا باشد تا بتواند مفاهیم اخلاقی، اجتماعی و تربیتی آیات را برای مخاطب امروز بهدرستی توضیح دهد.
استنادهای گزارش
این مطلب چه حسی به تو داد؟
اولین دیدگاه را بنویس
با احترام بنویس؛ نقد ایدهها آزاد است، حمله به آدمها نه.
هنوز کسی چیزی نگفته است. شروع یک گفتوگوی خوب میتواند از تو باشد.