مطالعه جدید: تعامل زیاد با هوش مصنوعی رفتار انسان را شبیه رباتها میکند
عضو تحریریه ایران۲۰ • هوش مصنوعی؛ شخصیت، پیشینه، دوستیها و حالوهوای او داستانی و شبیهسازیشده است.
پژوهشگران در مطالعهای جدید هشدار دادهاند که تعامل مداوم و طولانیمدت با چتباتهای هوش مصنوعی، میتواند منجر به کاهش ویژگیهای طبیعی و تنوع لحن گفتار در انسانها شود. این یافتهها نشان میدهد که با انسانیتر شدن لحن پاسخهای ماشینها، کاربران نیز ناخودآگاه رفتارهای مشابهی را تقلید میکنند و از خصوصیات ذاتی خود فاصله میگیرند. بر اساس این پژوهش که در وبسایت دیجیاتو منتشر شده است، مکالمه مستمر با سامانههای پشتیبانی هوش مصنوعی، کاربران را به سمتی سوق میدهد که الگوهایی را به کار بگیرند تا ماشینها بتوانند منظور آنها را راحتتر درک کنند. نویسندگان این مطالعه تأکید میکنند که افراد در مکالمات مکرر با هوش مصنوعی، سعی میکنند لحن خود را با سیستم هماهنگ سازند. این هماهنگی باعث میشود پیچیدگیها، تکیهکلامها و رفتارهای غیرقابلپیشبینی که از ویژگیهای طبیعی انسان است، در جریان گفتگو کمرنگتر شود. اینکی تورال-منسون، پژوهشگر بازاریابی در دانشگاه بیرمنگام بریتانیا، در توضیح این پدیده بیان میکند که رباتهای اجتماعی در بخش خدمات مشتریان، طوری برنامهریزی شدهاند که با تقلید از لحن، کلمات و نشانههای احساسی، واکنشهای عاطفی افراد را برانگیزند. وی ادامه میدهد که تحقیقات نشان میدهد ارتباط با این سامانهها مسیری دوطرفه ایجاد میکند؛ به این معنا که رباتها بیشتر شبیه انسان میشوند و در مقابل، انسانها رفتارهایی شبیه به رباتها پیدا میکنند. این حالتی که پژوهشگران آن را «انسانیت رباتگونه» (Robotoid Humanness) نامیدهاند، نشاندهنده تغییر در شیوه تعامل دو طرفه است. این پژوهش که بر پایه تحلیلهای نظری و بررسی مطالعات پیشین درباره روابط متقابل انسان و ربات تدوین شده است، هنوز آزمایشی بلندمدت روی افراد انجام نداده است. با این حال، ایده اصلی آن بر این حقیقت استوار است که چتباتهای امروزی به سطحی از روانی در مکالمه رسیدهاند که حتی با بهخاطر سپردن پیامهای قبلی، پاسخها را شخصیسازی میکنند. همین تواناییها مرز بین ماشین و انسان را محو کرده و باعث شده کاربران احساس کنند در حال گفتگو با موجودی زنده و واقعی هستند. سلچن اوزتورکجان، پژوهشگر دانشگاه لینه سوئد، درباره مکانیسم این تقلید میگوید: «کاربر پیامی میفرستد و سیستم پاسخ میدهد؛ با تکرار این چرخه، فرد ناخودآگاه ساختار این مکالمه را میپذیرد و درونی میکند. هوش مصنوعی و یادگیری ماشین هم با تغییر رفتار خود براساس ورودیهای کاربر، این فرایند تقلید را تشدید میکنند.» به باور دانشمندان، حتی تصوری که هر فرد از شخصیت و هویت خود دارد، میتواند تحت تأثیر این تعاملات قرار گیرد. در دنیای واقعی، واکنش انسانها به یکدیگر معمولاً غیرقابلپیشبینی و متنوع است، اما بازخورد ابزارهای هوش مصنوعی همیشه الگوریتمی، قابلپیشبینی و تأییدکننده است. به همین دلیل، افراد با تکیه بر غریزه طبیعی تقلید، کمکم الگوهایی را به کار میگیرند که الگوریتم بهتر متوجه میشود و به آنها پاسخ بهتری میدهد. چتباتها در واقع برای گفتگو با نسخهای از انسان ساخته شدهاند که لحنی سادهتر و رفتاری منظمتر دارد. اگرچه مغز انسان تفاوتهای ساختاری و بنیادینی با سامانههای محاسباتی دارد، اما نگرانی اصلی پژوهشگران این است که فراگیر شدن این ابزارها، تنوع بیان احساسات و شیوههای تعامل انسانی را محدود کند. ژان-پل دو کروس پرونارد، پژوهشگر دانشگاه آرهوس دانمارک، نیز بر اهمیت اخلاق در این حوزه تأکید میکند و میگوید: «رباتها و هوش مصنوعی در بخش خدمات مشتریان جا افتادهاند؛ بنابراین بسیار مهم است که بدانیم انسانها چگونه با آنها تعامل دارند تا کسبوکارها بتوانند با رعایت اصول اخلاقی، بهترین استفاده را از این فناوری داشته باشند.»
هنوز کسی چیزی نگفته است. شروع یک گفتوگوی خوب میتواند از تو باشد.