ایران بیستی عزیز - با توجه به درخواستهای زیاد همراهان همیشگی ایران 20 مبنی بر راه اندای مجدد سیستم پرداخت ، امکان پرداخت انلاین در سایت فراهم شده است . لطفا برای شارژ حساب خود به قسمت بالا صفحه موجودی - افزایش اعتباربیستک مراجعه کنید.

دیرم شده، عجله دارم!

ارسال توسط: علی رضا تاریخ ارسال: ۲۹ بهمن ۱۳۸۹ دسته بندی: روانشناسی نظرات: 0 بازدید: 502

یک هفته قبل، قرار شد که مطلبی را برای مجله تهیه کنم. با وجودی که یک هفته مهلت داشتم، تمام این مدت را وقت تلف کردم و اصلا سراغ انجام آن نرفتم. بالاخره فرصت یک هفته ای تمام شد و هنوز حتی شروع هم نکرده بودم....
\n
\nدیروز ناچار شدم از صبح، سرکار بنشینم. آنقدر حرص و جوش خوردم و باعجله کار کردم که اصلا نفهمیدم روزم چطور گذشت! در نهایت، کار تمام شد اما بعدا با خودم فکر کردم نمی شد این کار را زودتر شروع کنی؟ امان از دست آدم های دقیقه ۹۰.
\n
\nمهم نیست چقدر زمان داشته باشیم باید کار را در همان لحظه های آخر تمام کنیم. اما آیا چنین رفتاری درست است؟ این رفتار من به دیگران آسیب می زند؟ آیا می توانم این رفتار خود را تغییر دهم؟ نظر خانم دکتر ربابه نوری، دکترای روان شناس بالینی و مدرس دانشگاه تربیت معلم را در این باره می پرسیم.
\n
\n▪ خانم دکتر! آیا آدم های دقیقه نودی، آدم های عجولی هستند؟
\n
\nخیر. این دو رفتار کاملا با هم تفاوت دارند. افراد عجول، اصرار دارند که قبل از موعد انجام کار، کار خود را انجام دهند اما آدم های دقیقه نود کار خود را تا آخرین لحظه ممکن به عقب می اندازند. گاهی اوقات حتی دقیقه نود هم می گذرد و وارد وقت های اضافه می شوند.
\n
\n▪ چرا بعضی افراد، کار خود را تا دقیقه آخر به تعویق می اندازند؟
\n
\nافراد به دلایل مختلفی کارشان را عقب می اندازند مانند نداشتن مدیریت زمان و برنامه ریزی درست. اما بحث مهم در انجام کار در لحظه آخر، «اجتناب » است. اجتناب اصطلاح مشخصی در روان شناسی بالینی است و در آسیب های روانی نقش مهمی دارد.
\n
\n▪ یعنی این افراد قصد دارند از زیر انجام کار در بروند؟
\n
\nچنین شخصی مثلا می گوید: «من آدم بی اراده ای هستم، همیشه برنامه می ریزم اما باز هم نمی شود. این ترم دانشگاه مشروط شده ام و می دانم که باید بهتر کار کنم. اما نمی دانم چرا تا لحظه آخر، طبق برنامه پیش نمی روم.» اما باید دانست که علت این رفتار بسیار پیچیده است و فقط تنبلی و نداشتن نظم علت آن نیست. در این رفتار، تقویت منفی وجود دارد که باعث بر جا ماندن آن می شود.
\n
\n▪ تقویت منفی یعنی چه؟
\n
\nتقویت منفی، اصطلاح مهمی است که برای توضیح آن باید ابتدا تقویت مثبت را تعریف کرد. انسان، وقتی که کار خوبی را انجام می دهد، پیامد خوب یا مثبت آن را می بیند، در نتیجه آن کار را بهتر انجام می دهد و تحسین می شود و دفعه بعد آن را بهتر انجام می دهد. این پیامد مثبت به دنبال کار خوب، همان تقویت مثبت است. اما هر رفتاری هم که ما را از احساس بد دور کند، ما تمایل به تکرارش داریم. مثلا باید درسی را بخوانیم چون امتحان داریم یا باید نزد دندان پزشک برویم. اما به علت اضطراب، این کارها را انجام نمی دهیم.
\n
\nوقتی از انجام این کارها فرار می کنیم، در واقع از اضطراب دور می شویم و برای ما خوشایند است. در اینجا، تقویت منفی اتفاق می افتد و ما هر چه بیشتر فرار کنیم، تقویت منفی هم بیشتر می شود اما چون کارمان انجام نشده باقی مانده، چند ساعت مانده به زمان امتحان، حالا شروع به درس خواندن می کنیم یا بعد از اینکه دندانمان آبسه کرد، نزد دندان پزشک می رویم. در همین زمان کم هم ممکن است نتیجه خوبی از کار بگیریم و فکر کنیم. خب! چه اشکالی دارد که دیر دست به کار شویم. همین امر، این رفتار را در ما بیشتر می کند.
\n
\n▪ آیا ممکن است چنین رفتاری به فرد، یا اطرافیان وی ضرر برساند؟
\n
\nبعضی رفتارهای فردی (به عنوان نمونه درس نخواندن یا نرفتن نزد دندان پزشک) بیشتر به خود شخص ضرر می رسانند. اما بعضی رفتارها جنبه جمعی دارند و فرق می کنند. به عنوان مثال فردی که نان آور خانواده اش است و قرار است مقاله ای بنویسد، اگر آن را تا لحظه آخر به تعویق بیندازد، مسلما بر نحوه و کیفیت کارش اثر می گذارد و کل خانواده هم از این رفتار متاثر خواهند شد. یا به عنوان نمونه مدیری که قرار است تصمیم مهمی بگیرد، اگر تصمیم گیری را به لحظه آخر موکول کند، ممکن است تصمیم درستی اتخاذ نکند و بر سرنوشت افراد دیگری اثر بگذارد.
\n
\nدر اینجا بحث سرزنش هم اتفاق می افتد. یعنی فرد خودش را سرزنش می کند که البته اصلا هم کارساز نیست و مشکلی را حل نمی کند. اگر فرد دائم خودش را سرزنش کند که چرا چنین رفتاری دارد، کار وی بیشتر آزار دهنده می شود و اجتناب او هم بیشتر می شود. یعنی چنین فردی در یک مدار اجتناب – سرزنش اجتناب می افتد و این مدار دائم تکرار می شود و وضعیت را بدتر می کند.
\n
\n▪ آیا تصمیم گیری هایی که در لحظه آخر انجام می شوند، تصمیم های صحیحی هستند؟
\n
\nدر لحظه آخر، بحث اضطرار، سرزنش و نارضایتی شخص از خودش پیش می آید که روی توان تفکر و تصمیم گیری وی اثر می گذارد و احتمال اینکه توان او را در مدیریت کار و تصمیم گیری کم بکند، زیاد است. اگر فرد در زمان مناسبی (نه در دقیقه ۹۰) این تصمیم ها را بگیرد، مسلما بهتر است. در کل باید گفت که چنین کاری، پدیده ای منفی است چون فرد از ترس اینکه تصمیم خوب و درستی نگیرد، از تصمیم نهایی فرار می کند.
\n
\n▪ آیا چنین رفتاری قابل اصلاح است؟
\n
\nبله. مهم است که فرد بداند که چه فرایندی زیر این کار وجود دارد. اگر او بفهمد که فقط تنبلی علت این رفتارش نیست آرامش خود را باز می یابد و دست از سرزنش خودش بردارد. او باید از روبه رو شدن با آنچه که از آن فرار می کند دست بردارد. البته این کار باید آرام و به تدریج و با برنامه ریزی انجام شود و می توان از رفتاری کوچک شروع کرد.
\n
\nروان شناسانی که در حوزه رفتاری کار می کنند می توانند در این زمینه به فرد کمک کنند. البته فرد اذیت می شود اما در نهایت بهبود می یابد.
\n
\n▪ و در پایان؟
\n
\nباید گفت که اجتناب در کوتاه مدت احساس خوبی به فرد می دهد اما در بلند مدت باعث بیماری و ایجاد مشکل می شود و اصلاح این رفتار، ممکن است در کوتاه مدت رنج آور باشد اما در بلندمدت باعث سلامت جسم و روان فرد می شود که احساس مثبتی را به همراه دارد.
\n 

0
2

محبوب ترین مقالات روانشناسی
بازدید: 3129
نظرات: 188
0
323
بازدید: 3288
نظرات: 164
0
322
بازدید: 2254
نظرات: 207
بازدید: 2778
نظرات: 178
0
298
بازدید: 2696
نظرات: 131