فخر فروشی

ارسال توسط: پاسخگو دینی تاریخ ارسال: ۱۴ آذر ۱۳۹۲ دسته بندی: اعتقادات و مذهب»متون دینی نظرات: 69 بازدید: 428
برخى از مردم به خاطر مباهات و فخر فروشى مبتلا به غیبت مى ‏شوند، یعنى براى اینكه اظهار وجود كنند و فضل و كمال خود را به رخ بكشند دیگران را كوچك مى ‏شمارند و از آنان بدگویى مى‏ كنند و با گفتن جملاتى از این قبیل كه فلان كس چیزى نمى‏ داند و چنین و چنان است با این هدف و انگیزه كه خود را از او بهتر معرفى كند، به گفتن عیوب وى مى ‏پردازد، ولى از این نكته غفلت دارد كه این گونه برخورد علاوه بر اینكه نظر مردم را جلب نمى ‏كند ممكن است عقیده آنها را نیز نسبت به او سست كند. این بیمارى (خودستایى و فخر فروشى) عامل بسیارى از گناهان كبیره مى ‏تواند باشد كه یكى از آنها غیبت است. از این رو قرآن كریم و ائمه معصومین -علیهم السلام- به شدت با آن برخورد كرده و آن را مورد نكوهش قرار داده ‏اند كه به طور اختصار به چند مورد اشاره مى‏ كنیم:

خودستایى از نظر قرآن
قرآن كریم دستور مى دهد هیچگاه انسان نباید خود را تزكیه و از دیگران بدگویى كند، زیرا هیچ كس از درون دیگران با خبر نیست، آنجا كه مى ‏فرماید:
... فَلا تُزكُّوا أنْفُسَكُمْ هُوَ أعْلَمُ بِمَنِ اتَّقى‏ [1] خودستایى نكنید چرا كه او پرهیزكاران را بهتر مى ‏شناسد.

و در جاى دیگر مى‏ فرماید:
أ لَمْ تَرَ إلَى الَّذینَ یُزَكُّونَ أنْفُسَهُمْ بَلِ اللّهُ یُزَكّى مَنْ یَشاءُ وَ لا یُظْلَمُونَ فَتیلا [2] آیا ندیدى آنهایى را كه خودستایى مى‏ كنند؟ (این خودستاییها ارزش ندارد) بلكه خدا هر كس را كه بخواهد مى ‏ستاید و كمترین ستمى به آنها نخواهد شد.

پس انسان باید از خودستایى بپرهیزد و هیچگاه خود را از عیوب و نقایص پاك و منزّه نشمارد، كه این، كار شیطان و شیوه متكبّران و نابخردان است.

خودستایى در روایات
در احادیث اسلامى نیز خودستایى به طور جدّى مذمّت شده است كه به چند مورد اشاره مى ‏كنیم.

حضرت على - علیه السّلام- متّقین را این گونه توصیف مى ‏كند:

لا یرضون من أعمالهم القلیل و لا یستكثرون الكثیر، فهم لأنفسهم متّهمون، و من أعمالهم مشفقون، إذا زكّى أحد منهم خاف ممّا یقال له فیقول أنا أعلم بنفسى من غیرى، و ربّی أعلم بی منّی بنفسى. اللّهمّ لا تؤاخذنی بما یقولون و اجعلنى أفضل ممّا یظنّون و اغفر لی ما لا یعلمون ... .
(پرهیزکاران) از اعمال خویش به اندك خشنود نیستند و اعمال فراوان خود را زیاد نمى‏بینند. آنان خویشتن را متّهم مى ‏سازند و از كردار خود بیمناكند (كه مبادا مورد قبول خداوند نباشد). هرگاه یكى از آنها ستوده شود، از آنچه در باره‏ اش گفته شده در هراس مى ‏افتد و مى‏ گوید: من از دیگران نسبت به خود داناترم و پروردگارم به اعمالم از من آگاه‏تر است. پروردگارا مرا بهتر از آنچه آنها گمان مى‏ كنند قرار ده و گناهانى را كه نمى ‏دانند بیامرز...

آن حضرت در ضمن نامه ‏اى كه به معاویه بن أبی سفیان نوشت مى ‏فرماید:
و لولا ما نهى اللّه عنه من تزكیه المرء نفسه لذكر ذاكر فضائل جمّه تعرفها قلوب المؤمنین و لا تمجّها اذان السّامعین... .
... اگر نه این بود كه خداوند نهى كرده است كه انسان خویشتن را بستاید، فضایل فراوانى را (درباره خود) بر مى‏ شمردم كه قلوب مؤمنان با آن سابقه آشنایى دارد و گوش شنوندگان آن را بیگانه نمى‏ شمارد...

 و در جاى دیگر فرمود:
أقبح الصّدق ثناء الرّجل على نفسه. زشت‏ترین سخن درست مدح و ثناى انسان نسبت به خویشتن است.

به هر حال، انسان نباید خود را از دیگران برتر بداند بلكه وظیفه دارد دیگران را از خود بهتر بداند، آن گونه كه حضرت على بن موسى الرضا - علیه السّلام- در ضمن حدیثى فرمود:

 (عقل هیچ مسلمانى كامل نمى ‏شود مگر اینكه ده خصلت در او باشد) سپس فرمود: آیا مى ‏دانید دهمین (خصلت) كدام است؟ گفته شد: چیست؟ فرمود:
هیچ كس را ننگرد مگر اینكه بگوید او از من پرهیزكارتر است. همانا مردم (دو دسته ‏اند): گروهى كه از او بهتر و پرهیزكارتر، و گروهى كه از او بدتر و زبون‏ترند.
پس، هرگاه كسى را ببیند كه از او پست‏تر است بگوید شاید درونش بهتر باشد و آن بهتر بودن باطن براى او بهتر است و خوبى من ظاهر است و شاید این ظاهر خوب در واقع به ضرر من باشد، و هرگاه كسى را ببیند كه بهتر و با تقواتر از او باشد در برابرش فروتنى كند تا به او برسد، و هنگامى كه این گونه رفتار كند عزّت و احترامش بالا مى‏ رود و نامش به نیكى برده مى‏ شود.

خلاصه هرگز نباید انسان به بهانه تزكیه خویش (كه خود این تزكیه نیز از نظر اسلام نكوهیده است) از دیگران بدگویى كند و ناگفته پیدا است كسانى كه از طریق مباهات، دیگران را تحقیر مى ‏كنند باید بدانند كه ممكن است در اثر غیبت آنان عدّه‏ اى به شخص غیبت شونده بد بین شوند. لكن غیبت كننده علاوه بر اینكه براى جلب رضایت مردم ارزش و فضیلت خود را نزد خدا از دست مى ‏دهد در روز قیامت نیز مردم نمى ‏توانند او را از غضب الهى نجات دهند.

پی نوشتها:
[1] . سوره‌ نجم، آیه‌32.
[2] . سوره‌ نساء، آیه‌42.

آيت الله مهدوي كني - نقطه هاي آغاز در اخلاق عملي، ص191.

گروه گفتگوی دینی،گروهی  کاملاً علمی برای طرح و پاسخ به سوالات و شبهات دینی کاربران عزیز ایران بیستی.

http://iran20.com/friend/groups/manager/topics/alltopics/pasokhgoo



0
62

سما ص    ۰۳ شهریور ۱۳۹۷
20

سید محمد موسوی    ۱۶ تیر ۱۳۹۷
20

nazli hassani    ۰۹ تیر ۱۳۹۷
20

حمید کیانی    ۰۴ تیر ۱۳۹۷
20

ندا✔    ۰۴ تیر ۱۳۹۷
20000

زینب عکاس باشی    ۲۶ آبان ۱۳۹۴
ممنون 20

نسترن زارعی    ۲۴ آبان ۱۳۹۴
20

مستانه ...............    ۲۴ آبان ۱۳۹۴
20

Amir Ali    ۲۴ آبان ۱۳۹۴
20

شهداد نعمتی    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
20

...نگین...    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
20

erika    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
2000000000

سید محمد موسوی    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
20

meysam    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
20

علی م    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
ممنونم

فاطمه ی    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
20

فاطمه    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
20

mariam man    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
ممنونم

bahzad m    ۲۳ آبان ۱۳۹۴
20

شادي (^_^)    ۱۹ مرداد ۱۳۹۳
مرسی...بیســـــــــــــــــــــــــــــــ202020ــــــــــــــــت

ZOHREH    ۱۲ مرداد ۱۳۹۳
ey kash migotid ba injor adama bayad chikar kard?

ღ❤ღﺣﺎﻣﺪღ❤ღ    ۱۲ مرداد ۱۳۹۳
2020

mariya sokotiyan    ۱۱ مرداد ۱۳۹۳
20

arezo    ۰۹ مرداد ۱۳۹۳
20

رقیه رضائی    ۰۶ مرداد ۱۳۹۳
تشکر

sepideh *****    ۰۵ مرداد ۱۳۹۳
20

پاسخگو دینی    ۰۵ مرداد ۱۳۹۳
با عرض سلام و ادب خدمت همه دوستان. آقا صادقی عزیز پیشنهاد خوبی دادند که ان شاءالله بدان عمل خواهیم کرد.

رضا صادقی    ۰۵ مرداد ۱۳۹۳
مطالب شما بسیار عالیه - از شما درخواست میکنم مطالبی در خصوص خدا شناسی و معاد نیز ارائه دهید از نیازهای بسیار فوتی فوری جوانان می باشد

یاسمن کمائی    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

حسین شریفی    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

ستاره    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

sahar    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

mohammad alipour    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

shiva00    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

Mina    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
enshalah ke intor nabashim

اصغر    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
ممنون

عسل ازاده ای    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

sheyda.single    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

سپاس ای دوست گرامی بهره مندم فرمودی ممنونم

کیمیا    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
2000000

آنیل (شبکه بانوی آشپز)    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20(بانوی آشپز)

forough    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

بنیتا مفاخری    ۰۴ مرداد ۱۳۹۳
20

ابوالفضل رضائی    ۱۸ دی ۱۳۹۲
متشکر

نسترن مدیر شبکه بوشهر    ۱۴ آذر ۱۳۹۲
ممنونم

پارمیس سعیدی    ۱۴ آذر ۱۳۹۲
20...ممنونم

hamid rezaei    ۱۴ آذر ۱۳۹۲
سلام گل گفتی استاد

یوشیتا سنگ صبور    ۱۴ آذر ۱۳۹۲
سلام بسیار عالی ممنونم



محبوب ترین مقالات اعتقادات و مذهب»متون دینی