شگفتی های بدن انسان (3) : مو، آپاندیس، کلیه

ارسال توسط: hana/...السادات ،خدا بغلم کرده،پر ز آرامشم � تاریخ ارسال: ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ دسته بندی: علمی نظرات: 0 بازدید: 3104
الف- مو: مو یا موی جزئی روینده از روپوست در پستانداران است. داشتن مو از ویژگی‌های پستانداران است هرچند برخی گونه‌ها در دوره‌هایی از زندگی‌شان بی‌مو هستند.

مو چند کارکرد دارد. عایق‌بندی گرمایی در برابر سرما و در برخی گونه‌ها در برابر گرما از کارکردهای آن است. در انسان به‌خاطر روند تکامل، موی بدن کم‌پُشت شده و کارکرد عایق‌بندی خود را از دست داده. موی سر هنوز این کارکرد را به همراه کارکرد زیباشناختی خود دارد. سیخ شدن موهای بدن بازمانده‌ای است از دورانی که انسان پُرمو برای افزایش عایق‌بندی موها را به سوی هم می‌کشید.پژوهش‌ها نشان می‌دهد که نوع بشر، ۳/3 میلیون سال پیش موهایی که بیشتر بدن رامی‌پوشاندند از دست داد.

موی سر: کل مساحت پوست سر تقريباً ۵۰۰ سانتیمتر مربع می‌باشد، که دارای حدود ۲۰۰ تار مو در سانتی متر است. ولی واحد شمارش موی سر گرافت است نه تار مو. هر گرافت از چند تار مو تشکیل شده كه از ریشه به هم ارتباط دارند.موی جانداران غیر انسان، پشم یا خز نیز نامیده می‌شود. به هر دانه از موها یک تار مو گفته می‌شود.

ب- آپاندیس چیست ؟

آپاندیس زايــده كرمي شكلي ست كه از نخستين بخش از روده بزرگ بـه نـام سكوم منشاء مي گـيـرد. طـول آپـانـديــس از 2 تا 20 سانتي متر متغير مي باشد. قطر آن نيز 8-7 ميلي متر است.

آپـانديـس در نــاحيه تحـتاني شكم و در سمت راست واقع است.

وظيفه آپانديس در بدن : آپانديس هيچگونه عملكرد شناخته شده اي در بدن ندارد . امـــا از آنجايي كه آپانديس مملو از سلولهاي لنفاوي است بخشي از سيستم ايمني بدن بشمار آمده و پادتن هايي را به درون روده ترشح ميكند. اما برداشتن آپانديس تاكنون عوارضي را در پي نداشته است. نظريه اي ديگري حاكي از آن دارد كه آپانديس در نيكان گياهخوار ما وظيفه هضم و تجزيه سلولز را بعهده داشته است اما با تغيير عادات غذايي انسانها اين عضو كارايي خود را از دست داده است و با برداشتن آن تغييري در عملكرد گوارشي بدن پديد نمي آيد.

آپانديسيت : به التهاب و تورم آپانديس، آپانديسيت مي گويند.

ميزان شيوع آپانديسيت چه ميزان است؟ به ازاي هر 100 نفر 6 نفر در طول زندگي خود به آن مبتلا ميگردند. ميزان شيوع آن در سنين 30-10 سالگي بيشتر مي باشد.

دلايل ايجاد آپانديسيت : 1- انسداد آپانديس.(تجمع و سفت شدن مدفوع كه به آن فكاليت مي گويند و يا تورم بافت لنفاوي درون و بيرون آپانديس و يا تومورها باعث انسداد مي گردند)

2- ايجاد زخم در مخاط آپانديس.

3- حمله باكتري ها و ويروس ها.

در شرايط فوق باكتري ها تكثير يافته و آپانديس متورم و پر از چرك مي گردد. هم چنين انسداد موجب مختل شدن جريان خون و التهاب آپانديس مي گردد. آپانديسيت يك اورژانس پزشكي محسوب گرديده و عدم درمان فوري آن عوارض مرگ بار زير را در پي خواهد داشت:

1- پارگي آپانديس و انتشار عفونت به محفظه شكم كه به آن پريتونيت ميگويند و عفونت خطرناك پوشش داخلي شكم (صفاق) را در پي خواهد داشت.

2- راه يابي عفونت به جريان خون كه بسيار مهلك است.

3-ايجاد آبسه در پي پارگي آپانديس .

علايم آپانديسيت به قرار زير مي باشد:

1-درد در ناحيه شكم كه از اطراف ناف آغاز شده و به تدريج به نواحي تحتاني و راست شكم امتداد مي يابد. درد معمولا پس از 12 تا 24 ساعت تشديد شده و از يك درد مبهم به يك درد مشخص تر و موضعي تر تبديل مي گردد. درد حين حركت دادن بدن، تنفس عميق، سرفه و عطسه تشديد مي گردد.

2- بي اشتهايي.

3- تهوع و استفراغ.

4- ناتواني در دفع گاز.

5- تب خفيف كه به دنبال علايم ديگر روي مي دهد.

6- تورم شكم (در مراحل انتهايي)

7- افزايش تعداد گلبول هاي سفيد خون.

8- تكرار ادرار.

9-اسهال و يا يبوست.

نكته: هرگاه دچار علايم مذكور شديد به هيچ عنوان از داروهاي ملين، مسهل و تنقيه براي برطرف كردن يبوست استفاده نكنيد زيرا احتمال پارگي آپانديس را افزايش ميدهد. همچنين از قرصهاي ضد درد نيز استفاده نكنيد چرا كه تشخيص آپانديسيت شما توسط پزشك مشكل خواهد شد. تا پيش از تشخيص آپانديسيت نيز چيزي نخوريد و نياشاميد.

نكته: در مواردي كه محل قرارگيري آپانديس در بدن طبيعي خود نباشد ممكن است ناحيه درد متفاوت از آنچه گفته شد باشد.

ج- کلیه: به طور معمول در هر فرد سالم دو کلیه وجود دارد که هر یک در یکطرف ستون مهره ها و زیر دنده های تحتانی واقع شده اند. کلیه ها به رنگ قرمز متمایل به قهوه ای بوده و از نظر شکل شبیه لوبیا می باشند. هر کلیه به اندازه مشت بسته فرد است. اکثر اعضائ بدن برای عملکرد مطلوب وابسته به کلیه ها هستند.

وظایف کلیه ها: مهم ترین وظیفه کلیه ها برداشت مواد زائد از خون و بازگرداندن خون تصفیه شده به بدن می باشد. هر دقیقه حدود یک لیتر خون (یک پنجم خونی که توسط قلب پمپ می شود) از طریق سرخرگ کلیوی وارد کلیه ها می شود. پس از اینکه خون تصفیه شد خون تصفیه شده از طریق سیاهرگ های کلیوی به بدن باز می گردد.

داخل هر کلیه متجاوز از یک میلیون واحد بسیار ریز عملکردی بنام نفرون وجود دارد. هر نفرون از یک صافی بسیار کوچک بنام کلافه (گلومرول) که به یک لوله کوچک (توبول) متصل است تشکیل می شود. آب و مواد زائد توسط این صافی از خون جدا می شوند و به داخل لوله های کوچک (توبول ها) جریان پیدا می کنند.

قسمت عمده این آب توسط لوله های کوچک باز جذب می شود و مواد زائد بصورت غلیظ وارد ادرار میشوند تا دفع گردند.

ادرارهای جمع شده از لوله های کوچک وارد قسمت قیفی شکل بنام لگنچه کلیه شده و سپس از طریق لوله ای بنام حالب وارد مثانه می شود. مثانه ادرار را تا زمانی که ادرار کنید نگهداری می کند. پس از مثانه ادرار از طریق لوله ای بنام پیشابراه از بدن خارج می شود. کلیه سالم بطور معمول یک تا ٢ لیتر ادرار در روز و بر اساس میزان مایعات دریافتی تولید می کند. کلیه سالم قابلیت افزایش فعالیت خود را دارد بطوریکه اگر یک کلیه از دست رود کلیه دیگر بزرگ شده و کار دو کلیه را انجام خواهد داد.

سه وظیفه اصلی کلیه ها:

1-کلیه ها آب بدن را تنظیم می کنند: برای اینکه بدن شما بدرستی و به نحو مطلوب فعالیت کند لازم است که دارای حجم مناسب آب باشد. یکی از مهمترین وظایف کلیه ها برداشت آب اضافی یا حفظ آب بدن در موارد ضرورت می باشد.

2-کلیه ها مواد زائد را برداشت می کنند: بسیاری از مواد در خون و مایعات بدن باید در اندازه مناسب وجود داشته باشند تا بدن به درستی عملکرد داشته باشد. برای مثال: سدیم و پتاسیم مواد معدنی هستند که از مواد غذایی بدست می آیند. این مواد معدنی برای سلامتی لازم هستند اما باید در حد معینی نگهداشته شوند. زمانیکه کلیه ها بدرستی فعالیت کنند، مواد زائد از بدن داخل ادرار ترشح می شوند همچنین کلیه ها در تنظیم سایر مواد معدنی در بدن مانند: کلسیم و فسفر که برای تشکلی استخوان لازمند، کمک می کنند مواد زائد مانند: اوره و کراتی نیز باید از بدن خارج شوند . اوره و سایر مواد زائد زمانی که بدن پروتئین ها مانند: گوشت را تجزیه می کند، تشکیل می شوند. کراتی نین یک محصول زائد عضلات است. اگر فعالیت کلیه ها کاسته شود، اوره و کراتی نیز در خون افزایش می یابند بسیاری از محصولات زائد اگر از مایعات بدن جدا نشوند برای بدن سمی هستند برای مثال، وقتی فردی دارویی مصرف می کند، مواد زائد شیمیایی که از مصرف این دارو در بدن بوجود می آیند، عمدتا توسط کلیه ها از بدن خارج می شوند.

٣- کلیه ها هورمون می سازند: کلیه های سالم پیک (پیغام بر) های شیمیایی مهمی بنام هورمون ها را نیز می سازند. این هورمون ها در جریان خون گردش کرده و بعضی از عملکردهای بدن مانند: فشار خون، ساخت گویچه های قرمز و برداشت کلسیم از روده ها را تنظیم می کنند.

علائم بیماری کلیوی: بیماری کلیوی معمولا بی سر و صدا پیشرفت می کند و قبل از ایجاد هر گونه شکایت موجب تخریب قسمت عمده ای از فعالیت و عملکرد کلیه می گردد. بنابراین افراد در معرض خطر پیشرفت بیماری کلیوی باید بطور مرتب مورد ارزیابی قرار گیرند. این افراد کسانی هستند که مبتلا به بیماری قند - دیابت - پرفشاری خون، بیماری عروقی و وابستگان نزدیک افراد مبتلا به بیماریهای ارثی کلیه می باشند

گاهی اوقات افراد با بیماری شدید کلیوی نیز بدون علامت می باشند. این موضوع اهمیت آزمایش خون یا ادرار را در بررسی مشکلات کلیوی روشن می کند. بهرحال شکایات و علائم زیر می توانند نشانگر بیماری کلیوی باشند که در صورت وجود، انجام آزمایشات و بررسی های بیشتر توصیه می شود

بعضی از علائمی که می تواند نشانگر بیماری کلیوی باشد عبارتند از:

خستگی

پرفشاری خون

ورم چشم ها، دست یا پا

دفع ادرار خونی، تیره یا رنگ چای

شب ادراری(بیشتر از یک بار در موقع خواب)

کاهش اشتها(کاهش وزن)

خارش سراسری پایدار

زمانی که کلیه ها نارسا شوند مواد زائد و مایعات در بدن تجمع پیدا کرده و شما نیاز به درمان دیالیز (برای تصفیه خون یا به وسیله ماشین یا از راه شکم و به صورت دیالیز صفاقی) یا پیوند کلیه دارید چگونه می توانید در پیشگیری از بیماریهای کلیوی موثر باشید.

فشار خون خود را بطور منظم چک کنید. فشار خون بالا و کنترل نشده سرعت طبیعی هر گونه بیماری کلیوی را افزایش می دهد. اگر شما مبتلا به بیماری قند، دیابت می باشید، باید بیماری شما تحت کنترل درآید. تعداد زیادی از بیماران کلیوی مبتلایان به بیماری قند می باشند به خصوص و حتی الامکان از مصرف داروهایی که توسط پزشک تجویز نشده اند مانند مسکن ها خودداری کنید. قبل از مصرف هر دارو حتما با پزشک خود مشورت نمائید

سایر داروهای خاص مانند سموم، آفت کش ها و مواد مخدر و ...- نیز می توانند موجب آسیب کلیه شون 
0
3



محبوب ترین مقالات علمی
بازدید: 10041
نظرات: 330
0
469
بازدید: 3409
نظرات: 299
0
434
بازدید: 3326
نظرات: 287
بازدید: 3745
نظرات: 211
0
274
بازدید: 3109
نظرات: 127
بازدید: 2590
نظرات: 118
0
242